E-sporcunun İş Görme Borcunun Kapsamı
E-sporcunun iş görme borcu yalnızca resmî müsabakada oyun oynamaktan ibaret değildir. Tipik profesyonel ilişkide müsabakalara hazır bulunma ve katılma; takım antrenmanları, scrim ve hazırlık karşılaşmaları; taktik ve strateji toplantıları; hazırlık kampları ve müsabaka öncesi zorunlu teknik süreçler, sözleşmenin kapsamına göre iş görme ediminin parçalarını oluşturabilir. Buna karşılık e-sporcu belirli bir sportif sonucu garanti etmez. Galibiyet, şampiyonluk veya belirli bir sıralama, tek başına oyuncunun borçlandığı sonuç olarak nitelendirilemez.
Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) m. 393 hizmet sözleşmesini, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. E-sporcu sözleşmesinde bu yapının merkezinde oyuncunun kişisel sportif faaliyeti bulunur. Bununla birlikte iş görme borcunun sınırları belirlenirken, serinin sonraki çalışmalarında bağımsız olarak incelenecek özen, sadakat, sosyal medya, sponsorluk, imaj hakları, dijital içerik ve kulübün talimatlarına uyma yükümlülükleriyle kavramsal ayrım korunmalıdır.
İçindekiler
- İş Görme Borcunun Hukukî Dayanağı
- İş Görme Borcu Neleri Kapsar?
- Müsabakalara Katılma Borcu
- Antrenman ve Hazırlık Çalışmalarına Katılma Borcu
- Şahsen İfa Zorunluluğu
- Faaliyet Borcu ve Sportif Sonuç Ayrımı
- Kadro Seçimi ve Kulübün Teknik Takdir Alanı
- Kadro Dışı Bırakılma ve İşverenin Temerrüdü
- Antrenman Programının Sınırları
- Yayın, Sponsorluk ve Bireysel Oyun Faaliyetleri İş Görme Borcuna Dahil midir?
- İş Görme Borcuna Aykırılık ve Hukukî Sonuçlar
- İspat: Müsabaka Kayıtları ve Dijital Deliller
- Sözleşme Hazırlığında İş Görme Klozu
- Değerlendirme ve Sonuç
- Sık Sorulan Sorular
- Yararlanılan Kaynaklar ve İçtihatlar
1. İş Görme Borcunun Hukukî Dayanağı
Profesyonel e-sporcu ile kulüp veya spor anonim şirketi arasındaki tipik ilişki, oyuncunun kişisel emeğini ve sportif performansını belirli bir organizasyon içinde kulübe tahsis etmesi üzerine kuruludur. TBK m. 393 bakımından iş görme, hizmet sözleşmesinin ücret ve bağımlılıkla birlikte kurucu unsurlarından biridir. Bu nedenle e-sporcunun sözleşmeden doğan temel edimi, e-spor faaliyetini sözleşmenin amacı doğrultusunda yerine getirmektir.
4857 sayılı İş Kanunu m. 4/1-g sporcuları İş Kanunu kapsamı dışında bırakmaktadır. Bu istisna, sporcu ile kulüp arasındaki ilişkinin hizmet sözleşmesi niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; tipik profesyonel sporcu ilişkisi bakımından TBK'nın hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanması gündeme gelir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.12.2013 tarihli, E. 2013/22762, K. 2013/24141 sayılı kararında da ücret karşılığı kulüp organizasyonu içinde antrenman yapan ve müsabakalara katılan sporcunun profesyonel niteliği, fiilî ilişkinin özellikleri üzerinden değerlendirilmiştir.
Bu makalede “iş görme borcu”, oyuncunun hangi sportif faaliyetleri yerine getirmekle yükümlü olduğu sorusuna odaklanmaktadır. Bu faaliyetlerin hangi dikkat ve özen standardıyla yerine getirileceği Seri 14'te; sadakat ve sır saklama Seri 15'te; kulübün yönetim hakkı ve talimatlara uyma borcu ise Seri 20'de ayrıca incelenecektir.
2. İş Görme Borcu Neleri Kapsar?
E-sporcunun iş görme borcu tek bir edim anına indirgenemez. Rekabetçi e-sporun takım temelli, teknik ve sürekli hazırlık gerektiren yapısı nedeniyle iş görme edimi, resmî müsabaka ile onu mümkün kılan zorunlu hazırlık faaliyetlerinden oluşan bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bununla birlikte her oyun süresi veya oyuncunun e-sporla bağlantılı her faaliyeti otomatik olarak sözleşmesel iş görme borcu sayılamaz.
| Faaliyet | İş Görme Borcuyla İlişkisi | Belirleyici Hukukî Ölçüt |
|---|---|---|
| Resmî lig ve turnuva müsabakaları | Asli sportif edimin merkezindedir. | Kulübün katıldığı organizasyon, kadro görevlendirmesi ve sözleşme kapsamı |
| Takım antrenmanı / scrim | Müsabaka ediminin gereği gibi ifasını hazırlayan temel faaliyettir. | Programlı ve takım organizasyonu içinde yürütülmesi |
| Hazırlık maçı ve bootcamp | Somut sözleşme ve sezon planına göre iş görme borcuna dahildir. | Sportif hazırlık amacı ve kulüp organizasyonuyla bağlantı |
| Taktik toplantısı / rakip analizi | Sportif hazırlığın parçası olabilir. | Oyuncunun rolüyle ve müsabaka hazırlığıyla doğrudan bağlantı |
| Bireysel serbest oyun / ranked | Her durumda zorunlu iş görme edimi değildir. | Sözleşme, program, ölçülülük ve kulüp organizasyonuna dahil olup olmama |
| Canlı yayın / sponsor etkinliği | Sportif iş görmenin zorunlu unsuru değildir. | Ayrıca ve açıkça kararlaştırılmış tamamlayıcı edim bulunması |
Oyuncunun bilgisayar başında geçirdiği her süre “antrenman”, e-sporla bağlantılı her faaliyet de “iş görme” sayılamaz. Sözleşmesel yükümlülüğün varlığı için faaliyetin sözleşmenin amacıyla, kulüp organizasyonuyla ve oyuncunun üstlendiği sportif rolle bağlantısı somutlaştırılmalıdır.
3. Müsabakalara Katılma Borcu
E-sporcunun iş görme borcunun en belirgin görünümü, kulüp veya spor anonim şirketi adına rekabetçi e-spor müsabakalarına katılmaya hazır bulunması ve görevlendirildiğinde sportif edimini yerine getirmesidir. Sözleşmenin kurulmasındaki ekonomik ve sportif amaç, oyuncunun kişisel yeteneklerinin kulübün rekabetçi faaliyetinde kullanılmasına dayanır.
Müsabakaya katılma borcu yalnız oyun istemcisine bağlanma anından ibaret değildir. Organizasyonun gerektirdiği check-in işlemleri, teknik kontroller, maç öncesi toplantılar ve oyuncunun görevlendirildiği rol bakımından zamanında hazır bulunması da edimin ifasıyla doğrudan bağlantılı olabilir. Bununla birlikte bu kapsam, sözleşmede belirsiz bırakılarak oyuncuya sınırsız ve öngörülemez bir hazır bulunma yükümlülüğü yüklenmemelidir.
2026 yılında onaylanan Türkiye Espor Federasyonu Espor Spor Dalı Sporcu Lisans, Vize ve Transfer Talimatı, federasyon faaliyet ve yarışmalarına katılacak sporcuların lisans, vize ve transfer işlemlerine ilişkin güncel federasyonel çerçevenin parçasıdır. Özel hukuk sözleşmesindeki iş görme borcu ile federasyonel katılım/lisans rejimi farklı hukukî düzlemlerdir; ancak oyuncunun resmî müsabakaya katılabilmesi bakımından birbirini fiilen tamamlayabilir.
4. Antrenman ve Hazırlık Çalışmalarına Katılma Borcu
Antrenman ve hazırlık çalışmaları, e-sporcunun müsabaka edimini gereği gibi yerine getirebilmesini sağlayan iş görme faaliyetleridir. Profesyonel takım organizasyonunda düzenli scrim'ler, takım içi taktik çalışmalar, rakip analizi, bireysel mekanik gelişim çalışmaları ve sezon ya da turnuva öncesi hazırlık kampları sözleşmenin ve sportif programın kapsamına göre zorunlu faaliyet niteliği kazanabilir.
Bu yükümlülüğün hukukî önemi, e-sporcunun yalnız “maça çıkma” taahhüdünde bulunmamasından kaynaklanır. Takım oyunu gerektiren bir e-spor dalında koordinasyon, rol paylaşımı ve strateji uygulaması ancak sürekli hazırlıkla kurulabilir. Bu nedenle maça fiilen katılan fakat sözleşmede açıkça öngörülen ve makul biçimde planlanmış takım antrenmanlarına mazeretsiz olarak sürekli katılmayan oyuncunun iş görme borcunu bütünüyle gereği gibi ifa ettiği söylenemez.
Scrim, takımların rekabetçi hazırlık amacıyla gerçekleştirdiği organize antrenman karşılaşmasını; bootcamp ise takımın belirli bir dönem yoğun antrenman, taktik çalışma ve hazırlık amacıyla bir araya geldiği kamp sürecini ifade eder. Bu sektörel kavramların sözleşmede kullanılması hâlinde kapsamları, süreleri ve katılım şartları ayrıca tanımlanmalıdır.
5. Şahsen İfa Zorunluluğu
TBK m. 395 uyarınca sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça işçi yüklendiği işi bizzat yapmakla yükümlüdür. E-sporcu sözleşmesinde şahsen ifa özellikle belirgindir; çünkü sözleşme oyuncunun refleksi, oyun bilgisi, karar verme hızı, takım içindeki rolü, iletişim becerisi ve rekabetçi performansı dikkate alınarak kurulmaktadır.
Bu nedenle e-sporcu, hesabını veya kadrodaki yerini üçüncü kişiye kullandırarak, başka bir oyuncuyu kendi yerine müsabakaya veya zorunlu antrenmana dahil ederek borcunu ifa etmiş sayılamaz. Hesap paylaşımı ayrıca oyun yapımcısının, lig organizatörünün veya federasyonun kurallarına aykırılık doğurabilecek nitelikte olabilir.
Şahsen ifa, e-sporcu sözleşmesinin kişisel performansa dayalı yapısının sonucudur. Bu özellik, kulübün aynı sportif ihtiyacı başka bir oyuncuyla karşılayabilmesinden bağımsız olarak, sözleşmenin tarafı olan e-sporcunun kendi edimini üçüncü kişiye devredemeyeceği anlamına gelir.
6. Faaliyet Borcu ve Sportif Sonuç Ayrımı
E-sporcunun iş görme borcu, kural olarak belirli bir sportif sonucu garanti eden eser benzeri bir sonuç borcu değildir. Oyuncu turnuvayı kazanmayı, belirli bir lig sıralamasını veya her müsabakada belirli bir istatistiğe ulaşmayı mutlak biçimde taahhüt etmez. Borçlanılan edim, sözleşmede öngörülen sportif faaliyetlere katılmak ve kişisel performansı sözleşmenin gerektirdiği biçimde ortaya koymaktır.
Bu ayrım, sportif başarısızlık ile sözleşmeye aykırılığın birbirine karıştırılmasını önler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13.03.2025 tarihli, E. 2024/2489, K. 2025/1578 sayılı profesyonel futbolcu uyuşmazlığında sportif başarısızlığa dayalı cezalandırma sisteminin hukuka uygun olmadığı yönündeki değerlendirmesi, e-spor bakımından doğrudan değil fakat iş görme borcunun sonuç garantisine dönüştürülemeyeceğini açıklayan güçlü bir spor hukuku karşılaştırması sunmaktadır.
| Olay | İş Görme Borcu Bakımından İlk Değerlendirme | Ayrıca İncelenecek Husus |
|---|---|---|
| Takımın maçı kaybetmesi | Tek başına borca aykırılık değildir. | Oyuncunun üstlendiği faaliyeti yerine getirip getirmediği |
| Oyuncunun olağan formsuzluğu | Tek başına sözleşme ihlali sayılmaz. | Özen borcu ve somut performans yükümlülükleri |
| Mazeretsiz biçimde müsabakaya çıkmama | Asli iş görme ediminin ihlali olabilir. | Mazeret, görevlendirme, kusur ve ihlalin ağırlığı |
| Zorunlu takım antrenmanlarına sürekli katılmama | İş görme borcunun gereği gibi ifa edilmemesi olabilir. | Programın hukuka uygunluğu, bildirim ve somut sözleşme |
7. Kadro Seçimi ve Kulübün Teknik Takdir Alanı
E-sporcunun müsabakaya katılmaya hazır bulunma borcu ile her müsabakada fiilen oynatılma hakkı aynı şey değildir. Takım sporlarında hangi oyuncunun asıl kadroda, hangisinin yedek kadroda yer alacağı; rakip, form durumu, takım kompozisyonu ve oyun içi strateji gibi sportif değişkenlere bağlı olabilir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 tarihli, E. 2015/20166, K. 2016/4162 ve 04.04.2016 tarihli, E. 2015/4987, K. 2016/9334 sayılı profesyonel futbolcu kararlarında, müsabaka kadrosunun belirlenmesinin teknik nedenlere bağlı olarak kulübün takdir alanında bulunduğu kabul edilmiştir. Aynı yaklaşım Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13.03.2025 tarihli kararında da sürdürülmüştür.
Teknik kadro tercihi ile oyuncunun sözleşmesel edimini kabul etmeme veya onu fiilen çalışma imkânından yoksun bırakma aynı hukukî mesele değildir. Bir müsabakada yedek bırakılmak teknik tercih olabilir; oyuncunun antrenmanlara, takım sistemlerine ve sportif faaliyete sürekli ve haksız biçimde erişiminin engellenmesi ise TBK m. 408 bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
8. Kadro Dışı Bırakılma ve İşverenin Temerrüdü
TBK m. 408'e göre işveren, iş görme ediminin yerine getirilmesini kusuruyla engeller veya edimi kabulde temerrüde düşerse işçiye ücretini ödemekle yükümlüdür ve işçiden bu edimi daha sonra yerine getirmesini isteyemez. E-spor ilişkisine uygulandığında bu hüküm, kulübün oyuncunun iş görme edimini kabul etmeye hazır olması gereken durumlarla bağlantılıdır.
Her kadro dışı bırakma otomatik olarak işveren temerrüdü değildir. Sportif ve teknik nedenlerle belirli bir maçta oynatılmama, disiplin sürecine dayanan hukuka uygun geçici tedbir veya sözleşmede öngörülen meşru kadro planlaması farklı değerlendirilebilir. Buna karşılık oyuncunun sözleşmeyi ifaya hazır olmasına rağmen antrenman sunucularına erişiminin kesilmesi, takım çalışmalarından tümüyle dışlanması ve iş görme ediminin haklı bir neden olmaksızın sürekli reddedilmesi TBK m. 408 incelemesini gündeme getirebilir.
Bu ayrım özellikle ücretin yalnız sabit bedelden değil maç başı ödeme veya performans primlerinden oluştuğu sözleşmelerde önemlidir. Teknik kadro tercihiyle doğmayan değişken ücret ile kulübün haksız biçimde ifayı engellemesinin sonuçları aynı değerlendirme altında birleştirilmemelidir.
9. Antrenman Programının Sınırları
İş görme borcunun antrenman ve hazırlık faaliyetlerini kapsaması, kulübe oyuncunun bütün zamanını sınırsız biçimde belirleme yetkisi vermez. TBK m. 399 uyarınca işverenin yönetim hakkı dürüstlük kuralının gerektirdiği sınırlar içinde kullanılmalıdır. Ayrıca TBK m. 417'deki işçinin kişiliğinin korunması ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükler, e-sporun uzun ekran süresi, tekrarlayan hareketler, uyku düzeni ve zihinsel tükenmişlik riskleri bakımından önem taşır.
E-sporcuların İş Kanunu m. 4/1-g nedeniyle İş Kanunu kapsamı dışında kalması, kulübün antrenman süresini sınırsız belirleyebileceği anlamına gelmez. Sözleşmede günlük veya haftalık antrenman yükünün, kamp dönemlerinin, dinlenme zamanlarının ve zorunlu bireysel çalışmaların mümkün olduğunca belirlenebilir olması; olağan sezon ile yoğun turnuva dönemlerinin birbirinden ayrılması gerekir.
Antrenmanın iş görme borcunun parçası olması ile antrenman talebinin hukuka uygun olması ayrı sorulardır. Zorunlu faaliyetin sportif amaçla bağlantısı, süresi, yoğunluğu, oyuncunun sağlığı üzerindeki etkisi ve dinlenme imkânı birlikte değerlendirilmelidir.
10. Yayın, Sponsorluk ve Bireysel Oyun Faaliyetleri İş Görme Borcuna Dahil midir?
Profesyonel e-spor ekonomisinde oyuncunun faaliyeti yalnız müsabaka ve antrenmanla sınırlı kalmayabilir. Canlı yayın, sponsor çekimi, sosyal medya paylaşımı veya tanıtım etkinliği kulüp açısından ekonomik değer taşısa da bunlar sportif iş görme borcunun kendiliğinden ve zorunlu unsurları değildir.
Bu faaliyetler sözleşmede ayrıca kararlaştırılmışsa tamamlayıcı edim niteliği kazanabilir. Ancak platform, süre, içerik, reklam yükümlülüğü, gelir paylaşımı ve fikrî hak sonuçları açıkça belirlenmelidir. Serinin sonraki makalelerinde sponsorluk, imaj hakları ve dijital içerik yükümlülükleri bağımsız olarak inceleneceğinden, burada yalnız iş görme borcuyla sınır çizilmektedir.
Benzer biçimde oyuncunun kendi isteğiyle yaptığı ranked/solo queue oyunları her durumda çalışma süresi veya zorunlu antrenman sayılamaz. Kulübün belirli bir bireysel çalışma programını sözleşmeye veya hukuka uygun sportif programa dahil etmesi başka; oyuncunun serbest zamanındaki oyun faaliyetinin tamamını sözleşmesel edim saymak başkadır.
11. İş Görme Borcuna Aykırılık ve Hukukî Sonuçlar
İş görme borcuna aykırılık; müsabakaya mazeretsiz katılmama, zorunlu ve hukuka uygun biçimde planlanmış antrenmanları sürekli aksatma veya şahsen ifa edilmesi gereken edimi üçüncü kişiye gördürmeye çalışma gibi biçimlerde ortaya çıkabilir. Ancak her ihlal aynı hukukî sonucu doğurmaz.
| İhlalin Niteliği | Hukukî Nitelendirme | Muhtemel Sonuç | İnceleme Ölçütü |
|---|---|---|---|
| Tek seferlik ve haklı mazerete dayanan devamsızlık | Borca aykırılık oluşmayabilir. | Yaptırım uygulanmaması veya telafi planı | Mazeretin niteliği, bildirim ve sözleşme |
| Mazeretsiz ve tekrarlanan zorunlu antrenman devamsızlığı | İş görme borcunun gereği gibi ifa edilmemesi | Somut olaya göre ihtar, sözleşmesel yaptırım veya fesih değerlendirmesi | Süreklilik, kusur, önceki bildirimler ve ölçülülük |
| Görevlendirildiği resmî müsabakaya haklı neden olmaksızın katılmama | Asli edimin ağır ihlali olabilir. | İhlalin ağırlığına göre tazminat ve haklı fesih tartışması | Görevlendirme, mazeret, kusur ve sözleşmenin devamının beklenebilirliği |
| Mağlubiyet veya olağan performans düşüşü | Tek başına iş görme borcunun ihlali değildir. | Salt sonuç üzerinden disiplin yaptırımı uygulanmamalıdır. | Faaliyetin yerine getirilip getirilmediği ve özen standardı |
Haklı nedenle fesih değerlendirmesi yapılacaksa ihlalin somut ağırlığı, sözleşmenin devamını dürüstlük kuralları çerçevesinde çekilmez hâle getirip getirmediği ve daha hafif tedbirlerin yeterli olup olmayacağı ayrıca incelenmelidir. Sözleşmeye “her antrenman devamsızlığı derhal fesih sebebidir” şeklinde otomatik sonuç bağlanması, somut olay denetimini ortadan kaldırmaz.
12. İspat: Müsabaka Kayıtları ve Dijital Deliller
E-spor uyuşmazlıklarında iş görme borcunun ifası veya ihlali çoğu kez dijital iz bırakır. Resmî turnuva kadroları, maç kayıtları, oyun içi lobi ve sunucu logları, antrenman takvimleri, takım yönetim sistemleri, Discord veya benzeri kurumsal iletişim kanallarındaki çağrı ve katılım kayıtları ile teknik ekip raporları somut olayın özelliklerine göre delil değeri taşıyabilir.
Geleneksel spor içtihadında federasyon müsabaka listelerinin fiilî katılım ve ücret hesabında kullanılması bu bakımdan yol göstericidir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 05.12.2016 tarihli, E. 2016/11985, K. 2016/22782 sayılı kararında müsabaka listelerinin celbi ve sporcunun yer aldığı müsabakalar üzerinden ücret alacağının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. E-sporda resmî lig ve platform kayıtlarının aynı işlevi görebilmesi mümkündür; ancak dijital delilin kaynağı, bütünlüğü ve hangi oyuncu hesabına ilişkin olduğu ayrıca doğrulanmalıdır.
“Antrenmana gelmedi” veya “maça hazır değildi” şeklindeki soyut kayıtlar yerine; tarih, saat, program, bildirim, katılım kaydı ve varsa mazereti birlikte gösteren düzenli bir delil zinciri kurulmalıdır. Dijital kayıtların kişisel veri ve haberleşmenin gizliliği kurallarına uygun elde edilmesi de ayrıca gözetilmelidir.
13. Sözleşme Hazırlığında İş Görme Klozu
İş görme borcunun kapsamı ne kadar belirsiz bırakılırsa, sözleşmenin uygulanması sırasında “zorunlu faaliyet” ile oyuncunun serbest alanı arasındaki uyuşmazlık ihtimali o kadar artar. Bu nedenle klozun yalnız “oyuncu kulübün tüm talimatlarına uyar ve gereken tüm faaliyetlere katılır” biçiminde sınırsız bir formülle kurulması yerine, sportif faaliyetin temel kategorileri ve bunların belirlenme usulü gösterilmelidir.
| Düzenleme Alanı | Sözleşmede Açıklanması Gereken Husus |
|---|---|
| Müsabakalar | Resmî lig, turnuva, kupa, hazırlık maçı ve görevlendirme usulü |
| Antrenman | Takım antrenmanı, scrim, bireysel çalışma, taktik toplantısı ve programın bildirim yöntemi |
| Hazırlık kampları | Bootcamp süresi, yer, seyahat, konaklama ve katılım yükümlülüğü |
| Hazır bulunma | Check-in, teknik test, maç öncesi toplantı ve makul bildirim süreleri |
| Mazeret | Sağlık, teknik arıza, mücbir sebep ve bildirim/belgelendirme usulü |
| Dijital kayıt | Katılımın hangi sistemlerden izleneceği ve kayıtların nasıl saklanacağı |
| Yan faaliyetler | Canlı yayın, sponsorluk ve tanıtımın sportif iş görmeden ayrı olarak kapsam ve karşılığının belirlenmesi |
İş görme klozunun amacı oyuncunun bütün zamanını kulübün tasarrufuna bırakmak değil; hangi faaliyetlerin sözleşmesel edim olduğunu öngörülebilir hâle getirmektir. Program değişikliği yetkisi gerekiyorsa bunun bildirim, sportif gereklilik, ölçülülük ve oyuncunun dinlenme/sağlık menfaatleriyle birlikte düzenlenmesi daha güvenli bir sözleşme yapısı oluşturur.
14. Değerlendirme ve Sonuç
E-sporcunun iş görme borcu, profesyonel e-sporcu sözleşmesinin merkezindeki asli edimdir. Bu edim yalnızca resmî müsabakada oyun oynamaya indirgenemez; müsabakanın gereği gibi yerine getirilebilmesi için zorunlu takım antrenmanları, hazırlık karşılaşmaları, taktik çalışmalar ve somut sportif organizasyonun gerektirdiği hazırlık süreçleri de iş görme borcunun kapsamına girebilir.
Bununla birlikte kapsamın genişliği sınırsızlık anlamına gelmez. Oyuncunun her bireysel oyun süresi, her sosyal medya faaliyeti veya her sponsor etkinliği kendiliğinden sportif iş görme edimine dönüşmez. Sözleşme, kulüp organizasyonu ve faaliyetin sportif amaçla doğrudan bağlantısı birlikte değerlendirilmelidir.
İş görme borcu ayrıca sonuç borcuna dönüştürülmemelidir. Oyuncunun mağlubiyeti veya olağan performans dalgalanması tek başına sözleşmeye aykırılık değildir. Buna karşılık görevlendirildiği müsabakaya mazeretsiz katılmama veya zorunlu takım çalışmalarını sürekli aksatma, somut olayın şartlarına göre asli edimin ihlali sonucunu doğurabilir. Kulübün teknik kadro takdiri de oyuncuyu haksız biçimde bütün sportif faaliyetten dışlama yetkisi olarak yorumlanamaz.
Bu nedenle sağlıklı sözleşme tasarımı; müsabaka, antrenman ve hazırlık faaliyetlerini tanımlayan, programın nasıl belirleneceğini gösteren, mazeret ve bildirim usulünü düzenleyen ve oyuncunun serbest alanıyla kulübün sportif organizasyon ihtiyacı arasında öngörülebilir bir sınır kuran metin üzerinden gerçekleştirilmelidir.
15. Sık Sorulan Sorular
E-sporcunun iş görme borcu yalnızca maç oynamak mıdır?
Hayır. Somut sözleşmeye göre takım antrenmanları, scrim'ler, hazırlık maçları, taktik toplantıları ve hazırlık kampları da müsabaka edimini tamamlayan iş görme faaliyetleri olabilir.
E-sporcu her müsabakada oynatılmak zorunda mıdır?
Kural olarak hayır. Kadro seçimi teknik ve sportif değerlendirmelere bağlı olabilir. Ancak teknik kadro tercihi ile oyuncunun haksız biçimde bütün takım faaliyetlerinden dışlanması birbirinden ayrılmalıdır.
E-sporcunun şampiyon olma veya maç kazanma borcu var mıdır?
Kural olarak hayır. İş görme borcu belirli bir sportif sonucu garanti eden sonuç borcu değildir. Oyuncu üstlendiği faaliyetleri sözleşmeye uygun biçimde yerine getirmekle yükümlüdür.
Oyuncunun ranked veya solo queue oynaması zorunlu antrenman sayılır mı?
Her durumda değil. Bireysel oyun faaliyetinin zorunlu iş görme edimi sayılabilmesi için sözleşme veya hukuka uygun sportif programla bağlantısı ve kapsamının belirlenebilir olması gerekir.
Antrenmana katılmayan e-sporcunun sözleşmesi hemen feshedilebilir mi?
Her devamsızlık otomatik olarak haklı fesih sebebi değildir. Mazeret, ihlalin tekrarı ve ağırlığı, bildirimler, sözleşme hükümleri ve ilişkinin devamının beklenebilir olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Kulüp e-sporcuyu haksız biçimde antrenmanlardan uzaklaştırırsa ne olur?
Oyuncu edimini ifaya hazır olduğu hâlde kulübün iş görme edimini kusuruyla engellemesi veya kabul etmemesi, şartları varsa TBK m. 408 kapsamında işverenin temerrüdünü gündeme getirebilir.
16. Yararlanılan Kaynaklar ve İçtihatlar
Mevzuat ve Federasyon Düzenlemeleri
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m. 393, 395, 399, 400, 408 ve 417.
- 4857 sayılı İş Kanunu, m. 4/1-g.
- 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu.
- Türkiye Espor Federasyonu Ana Statüsü.
- Türkiye Espor Federasyonu Espor Spor Dalı Sporcu Lisans, Vize ve Transfer Talimatı, onay tarihi 25.03.2026.
- Türkiye Espor Federasyonu Yarışma Talimatı ve 19.02.2026 tarihli değişiklik talimatı.
Seçilmiş Literatür
- DERİNPINAR, İbrahim Nuri, E-sporcu Sözleşmesi, Bahçeşehir Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Özel Hukuk Doktora Programı, Doktora Tezi, İstanbul 2026.
- DOĞU, Hakkı Mert, “E-Spor ve E-Spor Hukuku'nda Sporcu Sözleşmeleri”, 2020.
- ÜNAL, Emre / HÜSEYİNLİ, Namık, “Yeni Bir Meslek Grubu: E-Spor Oyuncuları ve Çalışma Hakları”, 2022.
- ERTAŞ, Şeref / PETEK, Hasan, Spor Hukuku, ilgili bölümler.
- SÜZEK, Sarper / BAŞTERZİ, Süleyman, İş Hukuku, hizmet ilişkisi, iş görme ve yönetim hakkına ilişkin bölümler, İstanbul 2024.
- YAVUZ, Cevdet / ACAR, Faruk / ÖZEN, Burak, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, hizmet sözleşmesine ilişkin bölümler.
Seçilmiş Yargı Kararları
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 12.12.2013, E. 2013/22762, K. 2013/24141.
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 15.02.2016, E. 2015/20166, K. 2016/4162.
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 04.04.2016, E. 2015/4987, K. 2016/9334.
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 05.12.2016, E. 2016/11985, K. 2016/22782.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.03.2025, E. 2024/2489, K. 2025/1578.
Türkiye'de e-sporcu sözleşmesinin iş görme borcuna özgülenmiş yerleşik bir Yargıtay içtihat dizisi henüz bulunmadığından, profesyonel sporcu sözleşmelerine ilişkin kararlar doğrudan e-spor kararı olarak değil, benzer sözleşmesel sorunların değerlendirilmesinde karşılaştırmalı içtihat malzemesi olarak kullanılmıştır. E-sporun dijital ve organizasyonel özellikleri her somut olayda ayrıca dikkate alınmalıdır.
İlgili Makaleler
Bu Makale Serisi Hakkında
Bu çalışma, E-Spor Hukuku konu rehberinin 13. ana makalesidir ve “E-sporcunun Sözleşmeden Doğan Borçları” kümesinin ilk incelemesini oluşturur. Önceki makalelerde e-sporcu sözleşmesinin kurulması, hukukî niteliği, uygulanacak hükümler ve geçerlilik rejimi ele alınmıştır. Bu makaleyle sözleşmenin ifa aşamasına geçilerek e-sporcunun asli edimi olan iş görme borcu incelenmektedir.
Bir Sonraki Makale
Bir sonraki çalışmada E-sporcunun Özen Borcu: Sağlık, Fiziksel Uygunluk, Ekipman ve Dijital Güvenlik başlığı altında iş görme ediminin hangi özen standardıyla yerine getirilmesi gerektiği ayrıca incelenecektir.
Bu çalışma genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. E-sporcunun müsabaka, antrenman ve hazırlık yükümlülüklerinin kapsamı; sözleşme hükümleri, oyun ve lig kuralları, federasyon düzenlemeleri, kulübün organizasyon yapısı ve somut olayın özelliklerine göre farklı hukukî değerlendirmeler gerektirebilir.
E-sporcu sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi; müsabaka ve antrenman yükümlülüklerinin belirlenmesi, oyuncunun kadro ve çalışma statüsü, sözleşmeye aykırılık, disiplin ve fesih risklerinin değerlendirilmesi hakkında hukukî danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Hukukî Danışmanlık Talep Edin